منبتکاری هنراصیل ، زیبا و ماندگار ایرانی
هنر منبتکاری، یکی از شاخههای هنرهای سنتی و دستساز است که نقوش به صورت برجسته بر روی سطح کار چوبی کندهکاری شده و به صورت برجسته که عنصر مهم و شاخص این هنر است روی زمینه کار اجرا میشود.
منبت کاری چیست
کلمه منبت از ریشه نبات به معنی گل و گیاه گرفته شده. هنر منبتکاری از گذشته تا به امروز به عنوان آثار حجمی و تزئینی استفاده میشده و طرحهای اولیه بیشتر نقش گل و گیاه دارند.
منبت چوب به صورت کندهکاری اجرا می شود و طرح قبل از اجرا روی چوب نقش می بندد، سپس هنرمند با ابزار مخصوص مانند مغار، اسکنه، چکش و… دستی یا برقی سطح چوب را کندهکاری میکند.
اجرای اثر هنری با استفاده از چوب انواع گوناگونی دارد از جمله می توان از خراطی، ابزارکاری و معرق نیز نام برد. هنر منبتکاری که به عنوان صنعت منبت هم میتوان از آن نام برد به سه سبک اجرا میشود: سبک حکاکی، سبک برجسته نمایی وسبک پیکرتراشی که طرحهای آن با توجه به اجرا بر روی چوب منتقل و کندهکاری میشود. منبت چوب هم به صورت مسطح و هم به صورت حجمی انجام میشوند.
مجتمع صنعتی چوب کیان مجموعهای از کارهای منبتکاری ساخته شده از چوب درجه یک راش گرجستان شامل: بوفه، ویترین، آینه و کنسول، میز تلویزیون، انواع میز و صندلی، اتاژور، میز سرو، میز شطرنج و… که با تزیینات زیبایی نظیر ورق طلا، طلاکاری، رنگهای متنوع و نقاشی رنگ روغن دستی مزین شده تولید می نماید.
تاریخچه منبتکاری در ایران:
منبتکاری ریشه در تاریخ ایران دارد. سابقه هنر منبتکاری در ایران به بیش از هزار و پانصد سال میرسد. خاستگاه و نقطه آغازین منبت در ایران شهرستان ملایر است. منبت گل و مرغ ملایر به عنوان یکی از کهنترین سبکهای منبت ایران است. از نمونههای به جا مانده دسته شمشیر، نیزهها و سپرهای چوبی ارتش ماد و هخامنشیان است.
یکی از قدیمیترین آثار چوبی منبتکاری به جا مانده در شیراز است که یه لنگه در چوبی که متعلق به مسجد جامع عتیق شیراز میباشد و مربوط به نیمه اول قرن سوم هجری قمری است. اوج هنر منبتکاری در ایران را میتوان دوران صفویه ذکر کرد و در اواخر دوره زندیه و اوایل دوران قاجاریه رو به افول نهاد. سقف چوبی عمارت هشت بهشت بنا شده در اصفهان یکی از نمونه منبتکاریهای منحصر به فرد و زیبای ایرانی است.
تاریخچه منبتکاری در جهان:
هزاران سال است که مردمان، چوب را به عنوان ماده اولیه برای ساخت ابزار و لوازم خود استفاده میکردند. از آنجایی که چوب در اثر مرور زمان، گرما و رطوبت و دیگر عوامل طبیعی دچار فرسایش و آسیب میشود، تاریخ دقیق و جامعی از هنر منبتکاری در دسترس نیست.
قدیمیترین نمونه موجود یک تندیس چوبی است که در مصر کشف شده و مربوط به ۲۵۰۰ سال پیش از میلاد است و مجسمه چوبی دیگری با نام بت شیگیر با قدمت ۱۱۰۰۰ سال قدمت هم از قدیمیترین اثر کندهکاری چوب است.
تفاوت معرق و منبت :
منبت به معنای کندهکاری روی چوب و معرق به معنای چیدمان تکههای کوچک چوب در کنار یکدیگر است. اگر این دو هنر در کنار یکدیگر قرار بگیرند اوج زیبایی و خلاقیت هنرمند را شکوفا میکند. هر دو این هنرها از ابزار تیز و برنده استفاده میکنند اما نکته اینجاست که هر کدام ابزار، اجرا و پیادهسازی خاص خود را دارد. در هنر منبتکاری اثر هنری مستقیم بر روی چوب اجرا میشود و در معرقکاری علاوه بر استفاده از چوب میتوان با تکههای کاشی، که در گذشته بسیار هم رایج بوده و یا از تکههای پارچه و… نیز استفاده میشده است. در منبت نتیجه طرح هنرمند در آخر نمایان میشود، در حالیکه در هنر معرق از ابتدا و با محاسبات دقیق طرح هنرمند مشخص و آماده است.
حرف آخر
محصولات مجتمع تولیدی، صنعتی و هنری چوب کیان با توجه به صادرات آثار خود به کشورهای همسایه و اقصی نقاط جهان، در تلاش است تا هنر منبتکاری ایرانی را به زیبایی معرفی کند. همچنین در مواردی از هنر کلاسیک اروپایی بهره گرفته تا با سلیقه مشتریان خود همگام باشیم.